Wileńszczyzna była prawdziwym ogrodem botanicznym szlachty i - jakiej szlachty! Siedzieli tu od pogańskich czasów, bo od Mendoga - Jundziłłowie, Wismontowie, od Gedymina - Dogilowie, Ejgirdowie, od Jagiełły i Witolda - Krupowiczowie, Zapaśnikowie, Krupowiesowie,Wilbikowie, Mickiewiczowie, Koczanowie, Dowgirdowie, Jodkowie, Bartoszewiczowie i inni. W samym lidzkim powiecie ( obecnie część rejonu solecznickiego) pod koniec XVIII w. kwitło ponad 900 nazwisk szlacheckich, a w tym kilkanaście rodzin o nazwisku, naszego Wieszcza, Mickiewicz.

Herbem Lubicz posługiwały się następujące rodziny zamieszkałe na Wileńszczyźnie: Abramowicz, Algimintowicz,Bajkowski, Bartoszewicz, Biesiekierski, Bogdanowicz, Bohdanowicz, Borkowski, Borowski, Brzozowski, Dąbrowski, Dawidowicz, Doweyko, Dybowski, Gliński, Grochowski, Grużewski, Gryniewicz, Hlebowicz, Holszański, Hrehorowicz, Hryncewicz, Jacewicz, Jankowski, Januszkiewicz, Jassowicz, Kochański, Konarski, Kozłowski, Krasowski, Krupowies,Krzyżanowski, Lipski, Lisowski, Łopaciński, Mackiewicz, Markiewicz, Milewski, Mogilnicki, Monkiewicz, Niewierowski, Norejko, Nowicki, Orłowski, Pachowski,Pieszko, Radziwiłowicz, Romanowicz, Rudnicki, Rymkiewicz, Sadowski, Sawicki, Sielatycki, Sielewicz, Sławiński, Szarniewski, Szmatowicz, Stogniew, Szpakowski, Świrski, Wierzbicki,Wilbik, Wincza, Wisigierd, Wróblewski, Zakrzewski, Zaleski, Zapaśnik, Zygadłowicz, Żyliński.

W XVIII w. była tradycja, że jeden z rodów lidzkich Mickiewiczów wraz z Wilbikami i Zapaśnikami pochodzi od wspólnego ich protoplasty Kruposa, któremu szlachectwo nadał w. ks. Witold za wyprawę pod Grunwald w 1410 r. Tradycja ta miała pewne podstawy historyczne i była oparta na szeregu urzędowych aktów XV - XVI w. częściowo później opublikowanych w "Aktach Jużnoj i Zapadnoj Rosiji" tom I oraz ? Aktach Wilen. Archeogr. Komisji? tom XXV. Jeden z tych aktów, mianowicie datowany w Ejszyszkach 23 sierpnia 1560 r. dekret komisarzów, zasłanych tu przez króla Zygmunta Augusta na rozpoznanie szlachectwa bojarów raduńskich, wymienia następujące rodziny szlacheckie pochodzące od Kruposa: Krupowiczów, Fietkiewiczów, Paszkiewiczów, Januszkiewiczów, Bartoszewiczów, Sienkiewiczów, Mickiewiczów, Wilbików i innych.1

W wieku XIX drobna szlachta, licznie rozrodzona zamieszkała w powiecie lidzkim: w parafii ejszyskiej Dzimitry, Krupowiesy, Wilkance, Bujwidy, Poturze, Podborze; w parafii lidzkiej: Worniszki, Kierbiedzie, Nowosady, Czechowce, Jodki; w parafii raduńskiej: Surkonty, Kujże, Wołduciszki, Witożeńcie, Paszkiewicze, Pocelunce, Lipkuńce, Wilbiki; w parafii koleśnickiej: Wersoka, Starka.

Spokrewniona z rodami szlacheckimi: Bartoszewicz, Bejnarowicz, Drozdowicz, Fietkiewicz, Gurski, Ilcewicz, Kijuć, Klimowicz, Kozaryn, Krupowicz, Mickiewicz, Nosewicz, Ptak, Songin, Wilkaniec, Zapaśnik i innymi.

Pieczętowała się ta rodzina herbem Szeptycki i herbem Lubicz*. Podtwierdzona w szlachectwie 4.III.1820 r.,14.V.1820 r., 20.XII.1832 r., 4.VI.1834 r., 10.II.1850 r., 20.X.1854 r.

Stefan Wilbik syn Józefa (*1834 r.) z okolicy Lipkuńce za werbowanie do oddziału powstańczego Ludwika Narbutta a później Aleksandra Porandowskiego ?Ostroga? zesłany na katorgę. 2

---

* Opis tego herbu podałem w pierwszym odcinku o rodach szlacheckich 16-22 marca 2000 r.

1) Michał Szymielewicz "Skąd pochodzi ród Adama Mickiewicza?, ? Ziemia Lidzka", 9/1938 r.

2) LVIA zesp.525, inw. 15, vol. 931 Spis przestępców politycznych...

3) LVIA zesp.391, inw. 9, vol. 70; zesp. 391, inw. 9, vol. 75 Spisy szlachty potwierdzonej w szlachectwie za lata 1844 - 1847;

Metryki kościelne kościołów parafialnych dekanatu raduńskiego i lidzkiego.

NG 3 (536)